شبانه محمود، وزیر داخله بریتانیا، روز دوشنبه، دوم نوامبر ۲۰۲۶، در مجلس عوام این کشور جزئیات تغییرات پیشنهادی در نظام مهاجرت و اقامت دایمی را تشریح کرد.
به گزارش بیبیسی، این تصمیم پس از یک دوره مشورت عمومی اتخاذ شده و دولت برخی از پیشنهادهای اولیه خود را در پی مخالفت شماری از نمایندگان حزب کارگر تعدیل کرده است.
محمود تأکید کرده است که اقامت دایمی در بریتانیا باید براساس مشارکت و سهم افراد در جامعه به دست آید، نه اینکه پس از گذشت مدت مشخصی بهگونه خودکار اعطا شود.
افزایش مدت انتظار برای اقامت دایمی از پنج به ده سال
براساس برنامه جدید دولت، مدت معمول اقامت لازم برای دریافت اقامت دایمی یا Indefinite Leave to Remain (ILR) از پنج سال به ده سال افزایش خواهد یافت.
متقاضیان مسیر دهساله باید در پنج سال از هفت سال پیش از دریافت اقامت دایمی، سالانه دستکم ۱۲ هزار و ۵۷۱ پوند درآمد داشته باشند.
با این حال، برخی گروهها براساس سطح درآمد، مهارت و نوع فعالیتشان میتوانند زودتر واجد شرایط اقامت دایمی شوند.
افرادی که در سه سال از پنج سال پیش از درخواست، سالانه دستکم ۵۰ هزار و ۲۷۱ پوند درآمد داشته باشند، میتوانند پس از پنج سال درخواست دهند.
همچنین افراد دارای درآمد سالانه بیش از ۱۲۵ هزار و ۱۴۱ پوند و برخی مهاجران بسیار متخصص، از جمله دارندگان ویزاهای استعداد جهانی (Global Talent) و بنیانگذار نوآور (Innovator Founder)، میتوانند پس از سه سال واجد شرایط شوند.
شرایط متفاوت برای پناهندگان؛ انتظار تا ۳۰ سال
یکی از مهمترین بخشهای این طرح، تغییر شرایط دریافت اقامت دایمی برای پناهندگان است. براساس برنامه دولت، مدت انتظار برای پناهندگان به نحوه ورود آنان به بریتانیا و وضعیت کار یا تحصیلشان بستگی خواهد داشت.
۵ سال- پناهندگانی که از طریق برنامههای رسمی دولت وارد شدهاند
۱۰ سال- سایر پناهندگانی که کار یا تحصیل میکنند
۲۰ سال- سایر پناهندگانی که کار یا تحصیل نمیکنند
۲۰ سال- پناهندگانی که از مسیرهای غیرقانونی، از جمله قایقهای کوچک، وارد شده و کار یا تحصیل میکنند
۳۰ سال- پناهندگانی که از مسیرهای غیرقانونی وارد شده و کار یا تحصیل نمیکنند
این تغییرات در صورت اجرا میتواند بر آینده شمار زیادی از پناهندگان، از جمله افغانهایی که در سالهای اخیر وارد بریتانیا شدهاند، تأثیر بگذارد. با این حال، نحوه تطبیق این مقررات بر دارندگان وضعیتهای مختلف مهاجرتی و پناهندگی باید براساس جزئیات نهایی قوانین بررسی شود.
امتیازات ویژه برای کارکنان بخش صحت، آموزش و مراقبت
دولت بریتانیا پس از انتقاد شماری از نمایندگان حزب کارگر، پیشنهاد اولیه خود برای افزایش مدت انتظار برخی کارکنان خارجی بخش مراقبت به ۱۵ سال را کنار گذاشته است.
براساس تصمیم جدید، کارکنان بخش مراقبت که پیش از ماه می ۲۰۲۵ وارد بریتانیا شدهاند، در صورت داشتن درآمد سالانه دستکم ۲۵ هزار پوند و رعایت شرایط ویزا، میتوانند پس از پنج سال برای اقامت دایمی درخواست دهند.
همچنین داکتران، نرسها، معلمان، مددکاران اجتماعی و شماری دیگر از کارکنان خدمات عمومی در بخشهای صحت و آموزش میتوانند از مسیر پنجساله استفاده کنند.
برای برخی کارکنان دیگر، مانند دستیاران نرسنگ و دستیاران تدریس، ورود به بریتانیا پیش از ماه می ۲۰۲۵ یکی از شرایط استفاده از این امتیاز خواهد بود.
شرایط سختتر برای دریافت اقامت دایمی
علاوه بر مدت اقامت، متقاضیان باید شرایط دیگری را نیز برآورده کنند.
براساس طرح دولت، متقاضیان عموماً باید مهارت بالایی در زبان انگلیسی داشته باشند، بدهی پرداختنشده به دولت، مانند مالیات معوقه، نداشته باشند و حداقل شرایط درآمدی تعیینشده را تکمیل کنند.
همچنین افرادی که برخی کمکهای دولتی را دریافت کرده یا قوانین مهاجرتی را نقض کرده باشند، تنها پس از حداقل ۲۰ سال میتوانند واجد شرایط اقامت دایمی شوند.
افراد بزرگسال دارای سابقه محکومیت کیفری نیز با محدودیتهای جدی روبهرو خواهند شد و درخواست اقامت دایمی آنان رد میشود. در مواردی که جرم پیش از ۱۸ سالگی صورت گرفته باشد، امکان بررسی موردی وجود خواهد داشت.
آیا مهاجرانی که هماکنون در بریتانیا زندگی میکنند، شامل این تغییرات میشوند؟
براساس گزارش بیبیسی، تغییرات جدید شامل مهاجرانی خواهد شد که هماکنون در بریتانیا زندگی میکنند اما هنوز اقامت دایمی دریافت نکردهاند.
در مقابل، افرادی که پیش از اجرای مقررات جدید اقامت دایمی دریافت کردهاند، مشمول این تغییرات نخواهند شد.
این موضوع برای مهاجرانی که چندین سال در بریتانیا زندگی کردهاند اما هنوز شرایط دریافت ILR را تکمیل نکردهاند، اهمیت ویژهای دارد.
شرایط اقامت دایمی برای خانوادهها و کودکان
در طرح جدید، همسر یا شریک زندگی فردی که همزمان با او وارد بریتانیا شده است، میتواند در صورت تکمیل شرایط مربوط، همراه با او اقامت دایمی دریافت کند.
اما همسرانی که بعداً به بریتانیا میپیوندند، باید مدت اقامت لازم را بهصورت جداگانه تکمیل کنند.
زوجهای واجد شرایط میتوانند درآمد خود را برای رسیدن به حداقل درآمد خانوادگی ۲۵ هزار و ۱۴۲ پوند در سال یکجا محاسبه کنند.
کودکان زیر ۱۸ سال همچنان میتوانند همراه با والدین خود اقامت دایمی دریافت کنند و از شرایط درآمد، بدهی دولتی، زبان انگلیسی و آزمون زندگی در بریتانیا معاف خواهند بود.
جوانان وابسته به خانواده در سنین ۱۸ تا ۲۴ سال نیز میتوانند همراه با والدین واجد شرایط شوند، هرچند باید سایر شرایط اجباری بزرگسالان را تکمیل کنند.
افرادی که هنگام واجد شرایط شدن خانوادهشان ۲۵ سال یا بیشتر داشته باشند، باید بهصورت مستقل برای اقامت دایمی واجد شرایط شوند.
در همین حال، همسران، والدین و فرزندان واجد شرایط شهروندان بریتانیایی همچنان میتوانند پس از پنج سال برای اقامت دایمی درخواست دهند.
آینده مهاجران و پناهندگان در بریتانیا
تغییرات پیشنهادی دولت بریتانیا نشاندهنده حرکت به سوی نظامی است که در آن مدت انتظار برای اقامت دایمی براساس درآمد، اشتغال، تحصیل، مهارت و نحوه ورود افراد متفاوت خواهد بود.
این برنامهها بهویژه برای پناهندگان و مهاجرانی که هنوز اقامت دایمی دریافت نکردهاند، اهمیت زیادی دارد.
با این حال، باید توجه داشت که این موارد برنامههای اعلامشده دولت هستند و تاریخ اجرای مقررات و جزئیات حقوقی آنها باید در اسناد نهایی مشخص شود.