د بریتانیا حکومت د کډوالۍ او کارموندنې د پراخو اصلاحاتو په دوام اعلان کړی چې د ۲۰۲۶ کال د اکتوبر له لومړۍ نېټې څخه به د کار قانوني حق (Right to Work) د ارزونې نوي مقررات عملي شي. د دغو بدلونونو له مخې به د کار ورکوونکو مسؤلیتونه د پام وړ پراخ شي او د لومړي ځل لپاره به هغه کاروبارونه او شرکتونه هم د دغو مقرراتو تابع شي چې د انعطاف‌منونکو یا موقتي کاري ترتیباتو (Gig Economy) له لارې کارکوونکي استخداموي. د دې اقداماتو موخه د غیرقانوني کار مخنیوی، د کارکوونکو د استحصال کمول او د کډوالۍ د قوانینو پیاوړی تطبیق بلل شوی دی.

د نویو مقرراتو له مخې، هغه کار ورکوونکي چې د خوړو د لېږد رالېږد (Food Delivery)، ساختماني چارو، موقتي او قراردادي کارونو او نورو انعطاف‌منونکو دندو په برخو کې فعالیت کوي، مکلف دي چې د هر کارکوونکي د کار له پیل وړاندې ډاډ ترلاسه کړي چې هغه په بریتانیا کې د کار قانوني حق لري. دا ارزونه باید د معتبرو اسنادو یا د حکومت د آنلاین Right to Work سیسټم له لارې ترسره شي. حکومت وایي چې په تېرو کلونو کې د دغو برخو د استخدام ځانګړې بڼې د دې لامل شوې وې چې ځینې کسان له قانوني اجازې پرته په کار وګومارل شي، او اوس غواړي دا تشه ډکه کړي.

که یو کار ورکوونکی داسې څوک استخدام کړي چې په بریتانیا کې د کار قانوني حق ونه لري، نو له سختو قانوني سزاوو سره به مخ شي. په دغو سزاوو کې د هر غیرقانوني کارکوونکي په بدل کې تر ۶۰ زره پونډو پورې جریمه، د شرکت د مدیر په توګه د فعالیت د حق له لاسه ورکول، او که سرغړونه په قصدي ډول شوې وي، تر پنځو کلونو پورې د بند سزا هم شامله ده. له همدې امله تمه کېږي چې شرکتونه به د خپلو کارکوونکو د اسنادو د ارزونې او ثبت بهیر لا جدي او دقیق ترسره کړي.

که څه هم دغه مقررات تر ډېره د کار ورکوونکو مسؤلیتونه زیاتوي، خو پر کارکوونکو او کډوالو هم مهم اغېز لري. هغه کسان چې په بریتانیا کې ژوند او کار کوي، باید د خپلې ویزې او د کډوالۍ د وضعیت په اړه بشپړ معلومات ولري. یوازې د ویزې لرل په دې معنا نه دي چې یو کس پرته له محدودیت څخه کار کولای شي. ځینې ویزې د بشپړ وخت کار اجازه ورکوي، ځینې د کاري ساعتونو یا د کار د ډول محدودیت لري، او ځینې بیا هېڅ د کار اجازه نه ورکوي. له همدې امله هر څوک باید د کار له پیل وړاندې ډاډ ترلاسه کړي چې د دوی د کار شرایط د دوی د ویزې له شرایطو سره سمون لري.

د کار قانوني حق (Right to Work) دا معنا لري چې یو کس د بریتانیا د کډوالۍ د قوانینو له مخې په قانوني ډول د کار کولو اجازه لري. د بریتانیا او ایرلنډ اتباع دا حق په بشپړه توګه لري، خو بهرني وګړي باید د خپلې ویزې یا د استوګنې د اجازې له مخې دا حق ثابت کړي. نن ورځ ډېری دغه ارزونې د حکومت د آنلاین سیسټم له لارې ترسره کېږي او کار ورکوونکي هم مکلف دي چې د دغو ارزونو اسناد وساتي.

کارپوهان باور لري چې د دغو مقرراتو له پلي کېدو سره به د کار ځایونو تفتیشونه زیات شي او د هغو کار ورکوونکو پر وړاندې به سخت اقدامات وشي چې قانون نه مراعاتوي. همدارنګه تمه کېږي چې هغه شرکتونه چې قراردادي، موقتي یا د آنلاین پلاتفورمونو له لارې کارکوونکي استخداموي، تر پخوا ډېر تر څار لاندې راشي. د حکومت په وینا، د دې بدلونونو موخه دا ده چې د کار عادلانه بازار رامنځته شي، د غیرعادلانه سیالۍ مخه ونیول شي او له هغو کسانو څخه د ناوړه ګټې اخیستنې مخه ونیول شي چې د کډوالۍ وضعیت یې روښانه نه وي.

هغه کډوال او نور کسان چې په بریتانیا کې ژوند او کار کوي، باید د هر نوي کار له پیل مخکې د خپلې ویزې اعتبار، د استوګنې وضعیت او د کار قانوني حق په دقت وڅېړي او که د دوی د کډوالۍ په وضعیت کې کوم بدلون راځي، خپل کار ورکوونکی پرې خبر کړي. د دغو مقرراتو رعایت نه یوازې د قانوني او کډوالۍ ستونزو د مخنیوي لپاره مهم دی، بلکې د خلکو د دندې خوندیتوب هم زیاتوي. له دې امله، د ۲۰۲۶ کال د اکتوبر له لومړۍ نېټې مخکې د دغو نویو مقرراتو په اړه پوهاوی د کار ورکوونکو او کارکوونکو دواړو لپاره ډېر مهم ګڼل کېږي.